دختران فراری

دختران فراری

 

دختران فراری، به دخترانی گفته میشود که به دلایل مختلفی از خانه و خانواده شان فرار میکنند و به جامعه پناه میبرند. به گفتهٔ مدیر کل دفتر آسیب‌های اجتماعی در ایران حدود ۸۰ درصد دختران در ۲۴ ساعت اول بعد از فرار مورد تجاوز جنسی قرار میگیرند.

 

در سالهای اخیر، پدیده "دختران فراری" به معضلی اجتماعی در ایران تبدیل شده است.

 

گفتنی است که در کشورهای اروپایی و آمریکا دخترانی که به هر دلیلی از خانه هایشان فرار میکنند، به طور اتوماتیک [نیاز به ذکر منبع] تحت حمایت بنیادهای حمایتی دولتی و نیکوکاری درمیایند[نیاز به ذکر منبع] و به مکانهایی امن زیر نظر روانکاوان و متخصصان حمایت از زنان منتقل میشوند اما در ایران به خاطر جرم بودن اصل قضیه[نیاز به ذکر منبع]، دختران که جایی برای پناه بردن ندارند، اکثرا به افراد قریبه متوسل میشوند که در اکثر این موارد مورد تجاوزات پی در پی قرار میگیرند و نهایتا جذب باندهای فساد داخلی و یا خارجی میشوند و با این شرایط در صورت دستگیری این دختران در بعضی موارد به زندان افتاده و در مواردی هم توسط مقامات قضایی به خانواده هایی که به دلایلی ازشان فراری شده اند، بازگردانده میشوند.

 

متوسط سن دختران فراری در ایران

 

پدیده "دختران فراری" در تهران و شهرستانها رو به افزایش چشمگیری دارد، اما این معضل اجتماعی به ویژه در شهرهای مذهبی و اطراف حرمهای زیارتگاه ها به طرزی چشمگیر خودنمایی می کند. بر اساس گزارش محرمانه ای که چندی پیش از سوی معاونت پرورشی وزارت آموزش و پرورش منتشر شد، علاوه بر افزایش بی سابقه تعداد، کاهش متوسط سن دختران فراری در ایران همکنون به حداقل نه سال ذکر شده است. [1]

 

فیلم و سینمای زیر زمینی

 

در مورد خطرات و معضلات فرار دختران ایرانی از خانه، فیلمهای سینمایی رسمی ای در جمهوری اسلامی همچون "دختری با کفشهای کتانی" و "نگین" و ... ساخته شده است که به موضوع فرار دختران از خانه و معضلات و پیامدهای آن میپردازند. همچنین فیلمهای مستند مرتبط با همین موضوع را میتوان در سینمای زیر زمینی جستجو کرد که اکثرا در تلویزیونهای کشورهای خارجی نمایش میابند.

 

 

80 درصد دختران فراری در 24 ساعت اول جذب باندهای فساد می شوند

80 درصد دختران فراری در همان 24 ساعت اول فرار پس از شناسایی و جذب توسط باندهای قاچاق و افراد سودجو در پایانه ها و پارکها ، به دلیل نیاز به سرپناه و غذا به خواسته های آنها تن داده و مورد تعرض قرار می گیرند ،

 

دکتر سید هادی معتمدی در گفتگو با خبرنگار اجتماعی خبرگزاری مهر با بیان این مطلب افزود : با توجه به این امر  بهزیستی و  نیروی انتظامی تلاش می کنند که این دختران را در همان 24 ساعت اول شناسایی و جمع آوری کنند چراکه پس از گذشت یک روز دیگر نمی توان به سلامت این دختران اطمینان داشت .

 

وی در ادامه تاکید کرد: در حال حاضر عمده فراوانی فرار دختران از خانه در سنین بین 15 تا 30 سال است ، اما متاسفانه در سالهای اخیر نمونه هایی از فرار دختران کمتر از 14 سال نیز  دیده شده است و از آنجا که فرار دختران رابطه مستقیمی با سایر آسیب های اجتماعی همچون معضل زنان خیابانی دارد این مساله می تواند نگرانی کاهش سن آسیب های اجتماعی را نیز در جامعه افزایش دهد .

 

وی با اشاره به 4 برابر شدن میزان جمع آوری دختران فراری از سطح شهر در سال گذشته اظهار داشت : در سال 81 حدود 700 دختر فراری از سطح شهر جمع آوری شدند که این تعداد در سال گذشته به  2 هزار و 500  نفر رسیده و این امر بیانگر 4 برابر شدن میزان فعالیت نیروی انتظامی و گشت های سیار سازمان بهزیستی در زمینه جمع آوری این دختران است .

 

دکتر معتمدی ادامه داد : همچنین در سال 81  حدود 1 هزار و 800 زن خیابانی از سطح شهر جمع آوری شدند که خوشبختانه این رقم در سال 82 به 1 هزار و 500 نفر کاهش پیدا کرد و این امر بیانگر این است که اگر ما فعالیت های خود را بر روی ساماندهی دختران فراری بیشتر متمرکز کنیم ، در مقابل می توانیم از افزایش تعداد زنان آسیب دیده در جامعه جلوگیری به عمل آوریم .

 

مدیر کل دفترآسیب دیدگان اجتماعی سازمان بهزیستی اعتیاد ، فقر ، بیکاری ، طلاق  وپدیده  زنان ویژه  را از جمله مهمترین آسیب های اجتماعی دانست و اظهار داشت : بر اساس تحقیقاتی که توسط کارشناسان دفتر آسیب ها  صورت گرفته  این 5 معضل به عنوان مهمترین آسیب های اجتماعی  در سال جاری شناسایی شده اند .

 

 

افزایش تعداد دختران فراری طی دو سال گذشته

معاون دفتر آسیب دیدگان اجتماعی سازمان بهزیستی گفت : 328 دختر فراری در سال 80 به مراکز بهزیستی ارجاع شدند که این آمار با 2 برابر افزایش در سال 81 به 724 دختر فراری رسید و این در حالی است که تعداد این دختران در سال 82 به 2 هزار و982 دختر فراری افزایش یافته است .

 

دکتر غلامرضا رضائی فر در گفتگو با خبرنگار اجتماعی خبرگزاری مهر با بیان اینکه تمام آمار و اطلاعات در خصوص دختران فراری در حد نسبی است ، اظهار داشت : تنها دختران فراری که توسط گشت های سیار سازمان بهزیستی و نیروی انتظامی  جمع آوری شده و یا دخترانی که پس از ارتکاب جرم  دستگیر و به زندان منتقل  می شوند ، شناسایی می شوند و این در حالی است که درصد قابل توجهی از این دختران نیز در مدت زمان کوتاهی توسط باندهای فساد و بهره کشی شناسایی و جذب شده  ودر مسیری قرار می گیرند که راه بازگشتی ندارد .

 

وی با بیان اینکه 80 درصد دختران فراری از خانواده های نابسامان و یا فرزندان طلاق هستند ، افزود : اگر چه در سالهای گذشته در بسیاری موارد فرار دختران از خانه از روی ناآگاهی ، در پی یک اقدام عجولانه و حتی یک مشاجره لفظی بین والدین و فرزندان رخ می داد ، اما متاسفانه طی یکی دو سال گذشته تحقیقات بیانگر این واقعیت تلخ است که فرار دختران با برنامه ریزی قبلی و بر اساس یک تصمیم لحظه ای اتفاق نمی افتد بلکه فکر فرار از چند ماه پیش در این دختران شکل گرفته بوده است و این در حالی است که در مقابل باندهایی که این دختران را بلافاصله پس از فرار شناسایی و جذب می کنند نیز پیچیده تر و سازمان یافته تر شده اند .

 

دکتر رضائی فر در ادامه تصریح کرد : اگر چه نمی توان حقیقت افزایش سالانه فرار دختران از خانه و کاهش سن فرار را کتمان کرد اما افزایش تعداد مراکز ساماندهی و نگهداری دختران فراری ، همکاری نهادها و ارگانهای ذیربط ، شناسایی بهتر وارتقاء سطح آگاهی مردم نسبت به کارکرد اینگونه مراکزنیز به جمع آوری و ارجاع این دختران به مراکز متولی امر کمک کرده است .

 

 

نگاهی به علل و پیامدهای فرار دختران از خانه

نیلوفرانی که در مرداب می بالند !

 

پریسا تو گرگ و میش یک روز پاییزی ساک کهنه اش را پر کرد از لباس های کهنه تر و زد بیرون ، می خواست بره به جایی که دیگه زیر لگد های پدر و برادر معتادش تنش کبود نشه و از اذیت و آزار های نامادری در امون بمونه ... می خواست بره به جایی که آسمونش رنگ دیگه ای باشه ... اصلا می خواست کاری بکنه که چرخ دنیا به کامش بچرخه ...اما این بره کوچولوی 15 ساله نمی دونست که گرگهای گرسنه در خیابونای این شهر شلوغ چه دندونایی براش تیز کرده اند ....

روزی نیست که چندین خبر در جراید منتشر نشود و در آن به فرار دختران از خانه و یا دستگیری دختران فراری کم سن وسال در تاریکخانه های شهر ودر دام مفسده پروران اشاره نشده باشد ، این دختران فراری از خانه پس از مدتی سرگردانی با دیدن هر چهره به ظاهر مهربانی به خیال خیرخواهی با او همراه شده و فقط با رد وبدل کردن چند جمله کوتاه سر از تاریکخانه های شهر درآورده اند .

 

کارشناسان معتقدند اختلاف بین والدین ، طلاق و جدایی آنها، وجود ناپدری و نامادری ، اعتیاد والدین ، توقع بیش از حد از نوجوانان، ترس از تنبیه وتوبیخ شدن ، سرزنش و شماتت های مستمر ، تحمیل ازدواج زود هنگام، بی توجهی وکم توجهی ، کسب محبت اعضای خانواده و به خصوص والدین ، خیال پردازی و کسب شهرت ، موفقیت های دور از دسترس ، فقر مادی وفرهنگی ، کمبود عواطف ، عدم وجود محیط امن در خانواده ، تبعیض ، سوء ظن ، شک و بدخلقی والدین ، خشونت در خانه ، ناخواسته بودن کودک و بسیاری عوامل دیگر از جمله دلایل فراردختران از خانه محسوب می شود .

 

دکتر باوند، استاد دانشگاه و پژوهشگر اجتماعی در این زمینه به خبرنگار اجتماعی زندگی سالم می گوید: ازدواجهای مکرروبه دنبال آن بوجود آمدن خواهران وبرادران ناتنی که بطور مسلم پیامد منفی مشکل را بدنبال دارددر کنار عدم مهارت تربیتی وآگاهی مناسب والدین به انضمام طلاق روانی، فقر ومحیط پر فشار خانواده یا عوامل فشارزای اجتماعی مثل سد کنکور، عدم اوقات فراغت مطلوب ومانند آن از عوامل شایع پدید آورنده زنان ودختران خیابانی است.

 

60 درصد دختران فراری از هفته اول مورد تعرض قرار می گیرند

 

استادیار دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی با بیان این مطلب می گوید : بر اساس تحقیقی که بر روی 110 دختر با سابقه فرار از منزل که 30 نفر از آنها در اماکن عمومی ، 40 نفر در مراکز بازپروری دختران بهزیستی و 40 نفر در زندان ها با همکاری معاونت پژوهشی دانشگاه علوم بهزیستی توانبخشی صورت گرفته، 6/92 درصد این دختران سابقه دستگیری پس از فرار ، 68 درصد دارای سابقه گریختن ، 44 درصد سابقه تحویل به مراکز بهزیستی و 7 درصد سابقه زندان دارند .

 

دکتر علیرضا جزایری می افزاید : بیش از نیمی از این دختران با هدف کسب پول و یا سرپناه در طول مدت فرار، تقریبا هر روز ارتباط جنسی برقرار می کنند ، 7/3 درصد این دختران ارتباط جنسی هم با مردان و هم با زنان را ذکر کرده اند و میانگین تعداد شرکای جنسی در دخترانی که هر روز ارتباط جنسی دارند حداقل یک و حداکثر 10 نفر است.

 

وی اظهار می دارد : 9/38 درصد این دختران بدون داشتن هیچ برنامه ای برای تامین مخارج و 50 درصد بدون داشتن هیچ سرپناه مشخصی برای سکونت پس از فرار (حداقل شب ها) از منزل می گریزند ، 2/35 درصد این دختران با برداشتن پول از منزل ، 4/20 درصد کار کردن ، 7/3 درصد قرض کردن، 6/5 درصد سرقت ، 4/7 درصد خودفروشی ، 4/7 درصد خرید و فروش مواد مخدر و 6/5 درصد زندگی با دوست پسر و یا ازدواج با آنها روزهای پس از فرار را به شب می رسانند . عضو گروه روانشناسی بالینی دانشگاه علوم بهزیستی با بیان اینکه میانگین سنی اغلب دختران فراری در زمان اولین فرار حدود 16 سال است به اهمیت تمرکز اهداف پیشگیرانه ثانویه در این زمینه اشاره کرده و معتقد است : دامنه گستره سنی زمان اولین فرار 9 تا 30 سال در کل نمونه ها و 11 تا 21 سال در نمونه های دارای سابقه ارتباط جنسی پس از فرار ، این مطلب مهم را گوشزد می کند که دختران در هر سنی امکان فرار از منزل را دارند بنابر این سایر گروههای سنی هر چند به اندازه نوجوانی در اولویت نیستند، اما باید مد نظر قرار گیرند.

 

اکثر دختران فراری چند روز پس از فرار بلافاصله جذب باندهای خرید و فروش مواد مخدر شده واز آنها برای توزیع مواد مخدر و یا اعمال منافی عفت استفاده می شود و این در حالی است که صاحبان و گردانندگان این باندها برای اینکه این دختران حتی لحظه ای فکر فرار و لو دادن اعضای گروه را به ذهن خود هم راه ندهند ، این دختران را وادار به مصرف مواد مخدر می کنند .

 

هروئین و تریاک بیشترین مواد مصرفی دختران فراری

 

رئیس انجمن مددکاری ایران به مصرف هروئین و تریاک در میان دختران فراری اشاره کرده و می گوید : بر اساس تحقیقی که بر روی 300 مددجوی دختر و زن مراکز بازپروری صورت گرفته بیش از 35 درصد این دختران دارای سابقه اعتیاد هستند که در این میان هروئین و تریاک عمده ترین مواد مصرفی بیش از 50 درصد دختران فراری را تشکیل می دهد ، همچنین بر اساس این تحقیق 5/24 درصد دختران فراری هروئین ، 5/29 درصد تریاک ، 15 درصد حشیش و 31 درصد سیگاری هستند .

 

دکتر مصطفی اقلیما می افزاید : دختران فراری مانند ولگردان برای تهیه مایحتاج زندگی و خوراک مرتکب سرقت ، اعمال منافی عفت و خودفروشی شده و ظرف مدت کوتاهی در پی آشنایی با باندهای فساد به فحشا کشیده شده و در این مرحله است که برای رهایی از فشار روانی ، غم سرگردانی و کمبود محبت بسیار سریع در دام مواد مخدر گرفتار می شوند .

 

 

وی ناسازگاری با والدین را دلیل عمده فرار دختران از خانه دانسته و معتقد است : در 5/19 درصد دختران فراری ناسازگاری با والدین ، 16 درصد اغفال ، 13 درصد عدم امنیت در خانواده ، 15 درصد وضع نامناسب اقتصادی ، 5/12 درصد از هم پاشیدگی خانواده ، 7 درصد گرایش به مسائل انحرافی ، 5/12 درصد ازدواج نابسامان ، 3/2 درصد اعتیاد و 5 درصد مشکل روانی دلیل ترک خانه بوده است .

 

بیش از 30 درصد دختران فراری در خانه مورد تعرض قرار گرفته اند

 

دکتر اقلیما آزارهای جنسی را واقعیت تلخ دیگر دختران فراری دانسته و اظهار می دارد : 36 درصد دختران فراری توسط اعضای خانواده مورد سوء استفاده جنسی قرار می گیرند ،33 درصد این دختران فراری تنبیه بدنی ، 6 درصد اجبار به گدایی ، 13 درصد خرید وفروش مواد مخدر و 6/6 درصد رها شدن در خیابان را دلیل ترک منزل عنوان کرده اند .

 

این مددکار اجتماعی ناسازگاری مددجو با والدین و ایجاد محدودیت ، ممانعت از پیشرفت و تحصیل ، تهدید به ازدواج های اجباری را از جمله مهمترین دلایل فرار دختران از خانه دانسته و معتقد است : دخترانی که در خانواده های از هم پاشیده و دارای مشکلاتی شامل جدایی والدین ، مشاجرات خانوادگی ، عدم امنیت ، رفت و آمد افراد خلافکار ، اجبار به تکدی گری و خرید وفروش مواد زندگی می کنند ، درصورت ترخیص احتمال زیادی برای بازگشت مجدد به خیابان دارند .

 

تحقیقات کارشناسان بر روی دخترانی که از خانه فرار کرده اند ، بیانگر این امر است که اکثر قریب به اتفاق آنها از طرف سرپرست و یا سایر اعضای خانواده حداقل یکی از رفتارهای زیر شامل کتک زدن، توهین کردن ، مراقبت شدید ، زندانی کردن ، مسخره کردن و یادآوری مکرر اتفاقات گذشته، آزار دیده و فقط 14 درصد نمونه ها با برخورد مناسب والدین پس از بازگشت مواجه می شوند .

 

در مجموع، یافته های این تحقیق نشان می دهد که این دختران به خانه هایی بازگردانده شده اند که شرایط قبلی منجر به فرار آنها تغییر نکرده و خانواده ها نیز فاقد مهارتهای لازم برای برخورد با این دختران بوده اند.

 

 

والدین، 70 درصد در فرار دختران از خانه مقصرند

 

عضو هیات علمی دانشگاه تهران نیز با اشاره به کاهش سن فرار دختران از 16 به 5/14 سال می گوید : برخورد نامناسب و ناشایست والدین با دختران دلیل 70 درصد فرار دختران از خانه است .

 

دکتر عباس گلدوست عارفی معتقد است : بر اساس آمار سازمان بین المللی کار سالانه 10 میلیارد دلار سود از تجارت و قاچاق دختران و زنان نصیب باندهای مافیایی می شود و برآوردها بیانگر این واقعیت تلخ است که 10 میلیون نفر از کودکان جهان قربانی این تجارت هستند.

 

وی می افزاید : بر اساس اعلام سازمان، سالانه یک میلیون کودک در جهان روسپی می شوند و سازمان بهداشت جهانی نیز مدعی است که 105 میلیون کودک به ویروس ایدز مبتلا هستند. دکتر گلدوست در ادامه می گوید : بر اساس اعلام سازمان جهانی حمایت از کودکان خیابانی ، 70 درصد دختران فراری روزانه یک یا دو بار مورد سوءاستفاده جنسی قرار می گیرند و متاسفانه در بحث کودکان خیابانی آنچه مساله دختران را از اهمیت مضاعف برخوردار می کند بحث جاذبه جنسی است که مساله فرار دختران را از پیچیدگی خاصی برخوردار کرده است .

 

وی با بیان اینکه 70 درصد دختران فراری را دخترانی در مقطع تحصیلی راهنمایی تشکیل می دهند ، معتقد است : افرادی که سر راه این دختران قرار می گیرند با فریب، آنها را به مراکز فساد کشانده و درآمد سرسام آوری را از این راه نصیب خود می کنند.

 

این استاد دانشگاه در ادامه به معضل دختران فراری به ویژه در مناطق دور از مرکز و شهرهای کوچک اشاره کرده و اظهار می دارد : متاسفانه در این مناطق خانواده ها مرگ را تنها علاج دختران فراری پس از بازگشت به خانه می دانند در حالی که باید در شرایطی که هر ساله این پدیده با روند افزایشی مواجه است، خانواده ها شرایط و محیط خانه را برای پذیرش دختران خود فراهم کنند، همچنین رسانه ها باید از طریق فرهنگسازی راه بازگشت به خانه را هموار تر کنند تا از عوارض جبران ناپذیرتر این مساله در امان بمانند.

 

افزایش 20 درصدی آمار دختران فراری و زنان آسیب دیده

 

علیرغم اینکه مسوولان و متولیان امر خبر از جمع آوری و ساماندهی این دختران می دهند اما با این حال معضل دختران فراری هر روز پر رنگ تر شده و هر ساله نیزبا روند تصاعدی 15 تا 20 درصدی مواجه می شود ، گویی از هر طرف که این دختران جمع آوری می شوند از سوی دیگر به تعداد آنها افزوده می شود !

 

معاون امور اجتماعی سازمان بهزیستی در این باره می گوید : در 6 ماهه اول سال گذشته 876 دختر فراری در مراکز خانه های سلامت بهزیستی پذیرش و ساماندهی شده اند که این رقم در 6 ماه اول سال 81 تنها 734 مورد بوده است ، ضمن اینکه سن فرار دختران نیز در این میان به 13 سال کاهش یافته است.

 

دکتر سید حسن علم الهدایی به وجود 27 مرکز خانه سلامت در کل کشور اشاره کرده ومی افزاید : طی 6 ماهه اول سال 82 تهران با 153 مورد بیشترین پذیرش دختران فراری را داشته و پس از آن استان مرکزی با 83 مورد ، خوزستان 35 ، اصفهان 33 ، و خراسان 13 مورد پذیرش داشته اند که استان یزد با 6 مورد کمترین مشکل را در زمینه دختران فراری داراست .

 

باندهای فساد ، 90 درصد دختران فراری را شکار می کنند

 

90 درصد دختران فراری پس از ترک منزل به دلیل نداشتن سرپناه در شهر سرگردان می شوند و به امید یافتن یک مکان امن گرفتار باندهای فساد شده و مورد سوء استفاده قرار می گیرند.

 

معاون دفتر آسیب دیدگان سازمان بهزیستی کاهش سقف سن فرار دختران در شهر تهران به 15 سال را نشان از بحرانی شدن این آسیب دانسته و می گوید : دختران فراری در بدو فرار در پارکها و باغهای حاشیه شهرها گرفتار باندهای فساد شده و در پاساژها ، دامداری ها و باغهای اطراف تهران مورد سوءاستفاده جنسی قرار می گیرند.

 

دکتر غلامرضا رضایی فر شرایط نامساعد خانوادگی را مهمترین عامل تاثیر گذار در فرار دختران از کانون خانواده دانسته و معتقد است : در این سنین احساسات و هیجانات شدید و بحران بلوغ که همزمان با این دوره شروع می شود ، نوجوانان را وا می دارد که به دنبال هویت خود باشد و اغلب آن را در گروه همسالان خویش می یابد.وی افسردگی و خمودگی دختران را محرکی برای برقراری ارتباط غیر متعارف با جنس مخالف و پیدا کردن جایگزینی برای پدر دانسته و اظهار می دارد : برخورد نامناسب والدین سبب تشویق و ترغیب آنان به تشدید ارتباط بیرون از خانه می شود که خود می تواند نهایتا به یکی از علل فرار تبدیل شود.

 

دکتر رضایی فر از پدیده دختران فراری و کودکان خیابانی به عنوان دو آفت مهم اجتماعی نام برده و معتقد است : شرایط گذار جامعه از نظام سنتی به مدرن تسریع کننده ایجاد این آسیب های اجتماعی در جامعه است، در جامه سنتی نظارت شبکه خویشاوندی بر روی فرزندان زیاد بوده و نه تنها والدین بلکه منسوبان دیگر هم بر تربیت بچه ها نظارت داشتند اما در شرایط فعلی این نظارت داخلی به دلایل مختلف سست شده است.

 

وی تصریح می کند : داشتن یک هدف مشخص در زندگی و پایبندی به سنتها و ارزشهای دینی و اجتماعی می تواند در بالا بردن درک و فهم نوجوانان در تحمل و یا تغییر شرایط نامطلوب به شیوه درست راهگشا باشد، بطوری که آنان دیگر فرار را به عنوان بهترین و ساده ترین راه انتخاب نکرده و پیش از هر تصمیمی عواقب شوم این اقدام را در نظر بگیرند.

 

دکتر باوند نیز به راهکارهای اساسی کنترل پدیده مزبور اشاره می کند و می گوید: به نظر می رسد توجه به نظم بخشی کانون خانواده و آموزش کنترل کینه ورزی وخشونت در نوجوانان در کنار تامین اوقات فراغت مطلوب برای نوجوانان و جوانان وخلاصه توجه به نشاط محیط زندگی کودکان و نوجوانان در سایر عرصه ها موثر باشد.

 

آنچه مسلم است اینکه باید به عنوان یک درد اجتماعی به این مسئله نگاه کرد ودر پی درمان آن برآمد . اگر موشکافانه به این مساله نگاه کنیم خواهیم دید این پدیده چیزی جز مجموعه ای از مشکلات ودردهای اجتماعی نیست.

 

رسانه ها به فرار دختران از خانه دامن می زنند

 

دکتر سید هادی معتمدی مدیر کل دفتر آسیب دیدگان اجتماعی سازمان بهزیستی عدم فرهنگسازی مناسب به منظور پیشگیری از فرار نوجوانان توسط نهادها و ارگانها و رسانه های جمعی و نیز اکران سینماها و نمایش فیلم های تلویزیونی را جمله عوامل تشدید کننده معضل فرار نوجوانان از خانه دانسته و معتقد است : برخی فیلم هایی که طی دو سال اخیر در رابطه با فرار نوجوانان ساخته می شود همه دارای پایانی خوش هستند ، در این فیلمها نوجوانان فراری به سامان می رسند و زندگی خوبی پیدا می کنند .

 

وی می افزاید : به عنوان مثال دختری که به خاطر سخت گیری های والدین از منزل فرار می کند ، با ورود به جامعه از روی شانس با افراد خوبی برخورد می کند وسرانجام نیز با ازدواج با جوانی ثروتمند و توفیق یک زندگی ایده آل آینده ای مناسب می یابد .

 

دکتر معتمدی معتقد است : پدیده فرار دختران از خانه یک آسیب اجتماعی جدی است و رسانه ها باید جدا از نمایش فیلمهایی که پایان خوشی دارند ، واقعیت زندگی این دختران پس از فرار از خانه را به تصویر کشیده و با این کار دخترانی را که قصد فرار از خانه را دارند حتی برای یک لحظه هم که شده به تفکر وتامل وادار کنند .به اعتقاد کارشناسان تعیین دقیق عوامل موثر بر فرار از منزل اعم از شرایط خانوادگی و یا روانی دختر، تلاش برای برطرف کردن و یا کاهش عوامل منجر به فرار از جمله اقدامات مشاوره ای ، مددکاری و حمایتی در سطح خانواده و در سطح مدرسه در خصوص شیوه برخورد با دختری که به منزل بازگشته، اطمینان از حفظ امنیت و سلامت دختر و همچنین امکان ارتباط آسان دختر با مراکز مشاوره ای و حمایتی از دخترانی که خانواده به هر دلیل حاضر به پذیرش آنها نیست، از جمله راهکارهای پیشگیرانه از اقدام مجدد دختران از خانه است.

 

 

نسیم تن به مشت و لگدهای پدر نمی داد ، زورگویی های برادر را هم تحمل نمی کرد ، برای همین هم برای رها شدن از این دام به خیابان پناه آورد ، با وجود اینکه تنها چند ماه از اولین روزی که برای رسیدن به آرزوهای دور و درازش پا به تهران گذاشت می گذرد ، اما در همین مدت کوتاه به اندازه یک زن 45 ساله تلخی وسختی روزگار را چشیده است ، دیگر از سادگی و معصومیت دخترانه تنها یک خاطره برایش باقی مانده چرا که مظلومیت دخترانه خود را در همان روزهای نخست به بهای ناچیز یک لقمه نان و یک سرپناه امن فروخته بود !

 

دختران فراری و کشاکش با آینده‌ای نامعلوم

 

داخلی. اجتماعی. دختران. فراری.

 

نجات از داد و فریاد پدر و رسیدن به زندگی بهتر تنها دلیلی بود که با آن فرارش را از خانه توجیه کرد.

 

به قول خودش زرق و برق اولین ماشینی که جلوی پایش ترمز کرد و محبت مردی که حکم پدر را داشت، باعث شد آن خانه ‪۵۰متری محله قدیمی را فراموش کند و به فکر لذت بردن از زندگی خیالی باشد.

 

"رویا" ‪۱۷ساله مددجوی مجتمع شهید ارشاد اداره بهزیستی کرج اینطور ادامه داد: زندگی با پدری که اعتیاد داشت و وقتی پول موادش رو نمی‌تونست تهیه کنه من و مادرم رو به باد کتک می‌گرفت، خیلی برام سخت بود.

 

اینقدر سخت بود که چشم روی همه آرزوهایی که یک دختر برای آینده‌اش داره، بستم و از خونه زدم بیرون.

 

او که بخاطر بدرفتاری در مجتمع به "رویا خطر" شهرت داشت و سه سال زندان رجایی‌شهر را هم تجربه کرده بود، با یادآوری گذشته‌ها شروع به اشک ریختن کرد.

 

وی گفت: فکر فرار از خونه از زمانی شروع شد که احساس می‌کردم خوشبختی در من گم شده و فقط اونو می‌شه در دخترای دیگه پیدا کرد.

 

همیشه با دیدن پدر و دختری که سوار ماشین آخرین مدل بودند و خندان به تفریح می‌رفتند، دلم به حال خودم می‌سوخت، با دل خوش کردن به این جمله که خوشبختی دست خودته، فرار کردم.

 

اما، نمی‌دونستم از حداقل لذت زندگی که با تلاش برای آینده می‌تونستم بدست بیارم بی‌بهره می‌شم."

رویا به بازوی خود که جمله "تا کی اسارت" بر آن خالکوبی شده بود، اشاره کرد و گفت: حالا روی برگشت به خونه رو بخاطر تصمیم آنی ندارم، از طرفی والدین هم پذیرام نیستند تنها به حمایت مسوولان بهزیستی امید دارم تا شاید شرایط را عوض کنند و بتونم نظر خانواده رو تغییر بدم.

 

او الان نه دیگر آرزوی بهترین ماشین را دارد نه از بودن در اجتماع لذت می‌برد و به قول خودش "دیگه به هیچ کس اعتماد ندارم و اگر روزی روزگاری از مجتمع یا هر مرکز نگهداری دیگه‌ای بیرون برم تنها برای خودم زندگی می‌کنم".

 

اما اینکه واقعا آینده‌ای برای این دختران قابل تصور هست یا شرایط لازم برگشت آنان به زندگی سالم امکان پذیر می‌شود یا نه؟ پرسش‌هایی است که خبرنگار ایرنا مرکز کرج پس از صحبت با یکی از مددجویان این مجتمع به پاسخ آنها دست یافت.

 

"الهام" یکی دیگر از مددجویان مجتمع شهید ارشاد کرج است که قرار بود تا چند ماه آینده با تشکیل زندگی مستقل، در اجتماع حضور پیدا کند.

 

این مددجوی ‪۲۷ساله هم خود را قربانی بی‌توجهی والدین می‌داند که با فرار از خانه سه سال از زندگی‌اش را تباه کرده است.

 

وی تصریح کرد: پس از فرار از خانه با پسری که ادعای علاقه‌مندی داشت به صورت پنهانی تشکیل زندگی دادم، اما دریافتم که او خیانتکار است و تصمیم به جبران آسیبهای وارد شده به زندگی‌ام گرفتم که دیگر دیر شده بود.

 

وی ادامه داد: برخلاف برخی دختران ورود به این مرکز را پایان راه نمی‌دانستم، بنابر این تصمیم به جبران اشتباهاتم گرفتم.

 

جبران اشتباهاتی که عامل آن خود بودم و حتی پدر و مادر به عنوان عزیزترین افراد، حاضر به کمک نبودند بنابر این با اراده قوی آغاز یک زندگی سالم را با کمک مسوولان بهزیستی از طریق ادامه تحصیل فراهم کردم.

 

این مددجو که برایش زمینه راهیابی به یکی از مراکز آموزش عالی فراهم شده، اظهار امیدواری کرد که با حمایت مالی مسوولان بهزیستی، موفق به تهیه مسکن و شغل مناسب و ادامه زندگی عادی شود.

 

الهام که همچنان امیدوار به بخشش والدین خود است، اظهار داشت: در صورت بدست آوردن استقلال کامل سری به والدینم می‌زنم اگر پذیرای من باشند طعم خوش زندگی با آنان را نیز بار دیگر تجربه خواهم کرد.

 

مدیر مجتمع شهید ارشاد اداره بهزیستی کرج از جمله کارشناسانی است که بیش از یک دهه به مطالعه علل بروز آسیبهای مختلف اجتماعی از جمله فرار دختران پرداخته است.

 

"جمیله امینی" که خود پیش از این سمت در بهزیستی کرج در اجرای طرحهای مختلف پیشگیری از بروز آسیبهای اجتماعی فعالیت داشته گفت: بررسیها نشان می‌دهد اغلب این دختران پس از بحران عاطفی، اقدام به فرار از خانه می‌کنند.

 

وی افزود: این بحران که نشات گرفته از احساس ناامنی در کانون گرم خانواده است، بخاطر رفتار نامناسب والدین با یکدیگر یا با فرزندان شکل می‌گیرد.

 

امینی اختلالات روانی مددجویان را از مهمترین مشکلات موجود در مرکز عنوان کرد و ادامه داد: این نوع اختلالات براثر گذشته منفی این افراد بوجود می‌آید که با گذشت سالیان طولانی قابل جبران نیست.

 

وی گفت: اغلب مددکاران این مرکز برای برقراری ارتباط با مددجویان خود به دلیل وجود این امر دچار مشکل می‌شوند.

 

این کارشناس با تاکید بر پیشگیری از بروز این نوع آسیبهای اجتماعی اظهار داشت: اکنون مراکز آموزشی به عنوان اصلی‌ترین مکان تاثیرگذار بر شخصیت افراد بعد از خانواده باید بیش از پیش مورد توجه قرار گیرد.

 

به گفته این کارشناس، بهزیستی کرج به نوبه خود اجرای طرحهای ویژه پیشگیری از آسیبهای اجتماعی را در مدارس درقالب هشدار در دست اقدام دارد.

 

امینی مانند همه کارشناسان مسائل اجتماعی، مشکلات خانوادگی را اصلی‌ترین عامل در فرار دختران می‌داند اما معتقد است که این پدیده پس از بروز، مشکلاتی را برای دختران بوجود می‌آورد که بعضا جبران ناپذیر است.

 

وی، دید اجتماعی افراد جامعه به این دختران و پذیرش سخت اجتماع برای حضور آنان را در بازار کار و فعالیت، از دغدغه‌های موجود برای بازگشت سالم آنان به اجتماع دانست.

 

مدیر مرکز شهید ارشاد بهزیستی کرج بر تعامل بیشتر دستگاههای اجرایی برای ایجاد بسترهای مناسب حضور سالم دختران فراری در اجتماع به منظور جلوگیری از بروز سایر آسیبهای اجتماعی تاکید کرد.

 

مرکز شهید ارشاد بهزیستی کرج از سه دهه پیش با عناوین و کارکردهای مختلف فعالیت دارد و اکنون به عنوان مرکز نگهداری موقت دختران فراری به مدت حداقل ‪۲۰روز پذیرای مددجویان است.

 

 

دامی هولناک برای دختران فراری

 

زنی که با همدستی پسرش با شکار دختران فراری، آنها را به باندهای فساد تحویل می‌داد، پس از نگهداری یک دختر فراری 17ساله به مدت 8ماه، دستگیر و با تحقیقات پلیس پرده از اعمال مجرمانه زن متهم برداشته شد.

به گزارش جام جم، در یکی از اولین روزهای تیرماه امسال زنی با مراجعه به شعبه سوم دادیاری دادسرای جنایی، با ارائه دادخواستی عنوان کرد دختر 17ساله او به نام فریبا با گذاشتن نامه ای که در آن نوشته قصد دارد تا با فرار از خانه، شریک زندگی اش را انتخاب کند، خانه را ترک کرده و به نقطه نامعلومی متواری شده است.

به دنبال این دادخواست، دادیار شهریاری دستور تحقیق و پیگیری در این باره را در پلیس آگاهی صادر کرد. با بررسی مقدماتی مشخص شد که این دختر پس از آشنایی با جوانی که از یک خودروی پژوی 206استفاده می‌کرده است، به همراه او متواری شده است.

 

دستگیری متهم

با به دست آمدن این اطلاعات، ماموران در مرحله بعدی فردی به هویت یونس را دستگیر کردند و با تحقیق از وی، نامبرده عنوان کرد: فریبا پس از فرار، به مدت چند ساعت با من بوده است و زمانی که متوجه شدم او از خانه فرار کرده، درخواست کردم تا به خانه اش بازگردد؛ اما او از این موضوع ناراحت شده و به حالت قهر مرا ترک کرد اکنون نمی‏دانم در کجا زندگی می‌کند.

متهم افزود: چند روز بعد بار دیگر به صورت اتفاقی فریبا را در یکی از بوستان‌ها‌ی غربی تهران مشاهده کردم که در کنار یک زن میانسال نشسته بود.

وقتی از رابطه میان آن دو سوال کردم، فریبا گفت: زن همراه او از بستگانش است.

 

در جستجوی دختر فراری

به دنبال این اظهارات، تحقیقات گسترده ای برای پیدا کردن دختر فراری صورت گرفت؛ اما هیچ نشان و سرنخی از وی به دست نیامد.بنابراین گزارش، 8ماه پس از مطرح شدن پرونده در دادسرای جنایی، هفته گذشته مادر این دختر به همراه فرزندش به دادسرای مراجعه و عنوان کرد دخترش به خانه بازگشته و در این مدت در دام باندهای فساد قرار داشته است.

 

اظهارات تکان دهنده

فریبا در حالی که بشدت می‌گریست، به دادیار شهریاری گفت: 8ماه پیش به تصور این که می‌توانم محبت را در بیرون از خانه جستجو کنم، از خانه متواری شدم و هنگامی که از سوی یونس طرد شدم، درون بوستان نشسته بودم که زنی به نام بهناز در کنارم نشست و زمانی که متوجه شد یک دختر فراری هستم، مرا به خانه اش برد و برخلاف تصورم که احساس می‌کردم او زن مهربانی است، وی به یکباره تمام آرزوهای مرا به یاس و ناامیدی تبدیل کرد و پس از آن که وی از فرزندش خواست تا مرا مورد آزار و اذیت قرار دهد، به مدت چند روز مرا در خانه زندانی کرد و هر روز در مقابل دریافت پول از افراد، مرا در اختیار آنها قرار می‌داد و می‌گفت در صورتی که بخواهم فرار کنم، با توجه به شرایطی که برایم پیش آمده، والدینم مرا خواهند کشت.

او افزود: پس از 8ماه وقتی به آخر خط رسیدم، او از من خواست به یک گاراژ که چند کارگر افغانی در آنجا حضور داشتند، بروم، که از این فرصت استفاده کردم و خود را به خانه والدینم رساندم.

دلم می‌خواست بار دیگر در خانه ای که صدای مادرم را می‌شنیدم، زندگی کنم.دستگیری متهمان به دنبال این اظهارات تکان دهنده، ماموران با راهنمایی دختر 17ساله، بهناز را به همراه فرزند 19ساله اش دستگیر و به دادسرا منتقل کردند.

روز گذشته پس از تحقیق دادیار جنایی از زن متهم و فرزندش، مشخص شد بهناز دارای سابقه کیفری در زمینه اعمال منافی عفت است و او پس از شکار دختران فراری در محلهای مختلف، آنها را در اختیار باندهای فساد قرار می‌دهد.با صدور قرار بازداشت موقت برای بهناز و فرزندش، ادامه تحقیقات به پلیس آگاهی ارجاع شد.

 

سایه نفرت انگیز ایدز بر سر زنان و دختران ایرانی      

 

امروزه در جهان تعداد زیادی از زنان و مردان با بیماری ایدز دست و پنجه نرم می کنند به طوری که برای ساماندهی این افراد سازمانهای غیر دولتی مدافع حقوق زنان و مردان مبتلا به ایذر تشکیل شده که با جدیت شعار حفاظت از انسانها در برابر ایدز را مطرح می کنند.

در ایران نیز افزایش میزان آسیب پذیری زنان و دختران در برابر ایدز موضوع نگران کننده ای است که همواره توجه متخصصان و محققان را به خود جلب می کند.

در این خصوص محققان و متخصصان بر این باورند که به دلایل مختلف، زنان و دختران بیشتر در معرض ابتلا به ویروس HIV قرار دارند که در این بین کودکان نیز قربانی بزرگ این هیولای وحشت انگیز قرن به شمار می روند.

بر اساس آخرین آمار و اطلاعات سالانه سازمان بهداشت جهانی، زنان 8 برابر مردان در سال در معرض ابتلا ناگهانی به ویروس HIV قرار دارند که به نظر

/ 3 نظر / 393 بازدید
سینا

لایبل

سینا

عالی بودممنون